Honthorst. c.1632. (Koninklijke Verzamelingen, Den Haag, inv.no. SC/1414)
Amalia von Solms (1602–1675) werd geboren in Braunfels, als derde dochter van graaf Johann Albrecht I van Solms-Braunfels, en werd rond 1615 hofdame van de ‘Winterkoningin’, Elizabeth Stuart. Toen Elizabethaanse hof in ballingschap naar Den Haag verhuisde, vergezelde Amalia haar en een reeks onvoorziene gebeurtenissen leidde tot Amalia’s huwelijk met de Nederlandse stadhouder Frederik Hendrik van Oranje-Nassau (1584–1647) in 1625.
Amalia’s positie stelde haar in staat op te treden als beschermvrouwe van de kunsten en daardoor kon ze grote invloed uitoefenen op de ontwikkeling van een nieuwe hofcultuur in Den Haag. Ze speelde een belangrijke rol in de gearrangeerde huwelijken van haar kinderen en kleinkinderen. Haar oudste zoon, stadhouder Willem II van Oranje-Nassau (1625–1640), trouwde met Maria Stuart (1631–1660), en haar kleinzoon, stadhouder. Willem III (1650–1702) – de toekomstige koning Willem III van Engeland – trouwde met Maria II Stuart (1662–1694). Bovendien oefende Amalia grote politieke invloed uit op haar man en de impact hiervan bleef ook na zijn dood in de Nederlandse internationale betrekkingen voelbaar. Hoewel ze geen formele positie bekleedde, werd haar politieke gewicht erkend door zowel ambassadeurs, gouverneurs als prinselijke heersers.
Hoewel veel van haar correspondentie verloren is gegaan, zijn de brieven die bewaard zijn gebleven voornamelijk brieven die zijn uitgewisseld tussen Amalia en haar secretaris Constantijn Huygens, die gedurende een aantal jaren dagelijks rapporteerde over de gezondheid en het humeur van haar man en over de vooruitgang in zowel militaire als politieke zaken. Na het overlijden van Frederik Hendrik bleef Huygens in dienst van de familie Oranje-Nassau en in deze functie correspondeerde hij regelmatig met Amalia, onder meer over de onderhandelingen over het Prinsdom Oranje en over de voogdij over haar kleinzoon Willem III. Onlangs ontdekte bronnen – Amalia’s correspondentie met Huygens en haar archieven in Dessau – worden beschreven als ‘een politieke biografie die wacht om geschreven te worden’ [Akkerman, 2014, p. 103].
De brieven
Momenteel bevat de catalogus metadata van 1.184 Franse brieven die dateren van 1627 tot 1674. Van deze brieven zijn er 833 van Constantijn Huygens aan Amalia von Solms en 183 van Amalia von Solms aan Constantijn Huygens. Daarnaast zijn er 130 brieven opgenomen tussen Amalia von Solms en 75 individuele correspondenten. De meeste brieven bevatten links naar gedigitaliseerde kopieën van de originele documenten, links naar transcripties en links naar gedigitaliseerde edities of naar de metadata van andere gedrukte edities. De catalogus is hier te vinden.
Partners
De metadata voor deze catalogus in EMLO zijn aangeleverd door het Huygens ING onder leiding van onderzoeker dr. Ineke Huysman. Huygens ING heeft de documenten gedigitaliseerd in samenwerking met de Koninklijke Verzamelingen in Den Haag, waar de meeste originele brieven worden bewaard (Archief Archief Amalia van Solms, A14a-XIII-18c-1 en Archief Constantijn Huygens, G1-15). De originelen van de overige brieven zijn te vinden in de Nationale Bibliotheek van Nederland, KA 49 en Landeshauptarchiv Sachsen-Anhalt, Abteilung Dessau, A7b, 109A, nr. 59.
De dataset is voorbereid voor publicatie als onderdeel van een samenwerking met EMLO en het bijbehorende Women’s Early Modern Letters Online [WEMLO]. Dank aan Professor James Daybell en Dr. Kim McLean-Fiander, en aan Dr. Nadine Akkerman. Cultures of Knowledge wil EMLO Digital Fellows Karen Hollewand, Callum Seddon en Sarah Ward bedanken voor hun werk om de metadata voor te bereiden voor het uploaden.
Bibliografie (selectie)
Nadine Akkerman, Courtly Rivals in The Hague. Elizabeth Stuart & Amalia von Solms (Venlo, 2014).
Saskia Beranek, Power of the Portrait: Production, Consumption and Display of Portraits of Amalia van Solms in the Dutch Republic, ongepubliceerd promotieonderzoek., University of Pittsburgh, 2013.
J. N. Fernhout, Eindelijk weer samen. Inventaris van de archieven van stadhouder Willem II en Amalia van Solms en enige verwanten (The Hague, 2012).
Ineke Huysman & Ad Leerintveld, ‘New perspectives of the digitized correspondence of Constantijn Huygens (1596–1687)’, Dutch Crossing, 38, 3 (2014), pp. 244–58.
Marika Keblusek & Jori Zijlmans, eds, Princely Display: The Court of Frederik Hendrik of Orange and Amalia van Solms in The Hague (Zwolle and The Hague, 1997; vertaling van Vorstelijk Vertoon, 1997).
Peter van der Ploeg & Carola Vermeeren, eds, Princely Patrons: The Collection of Frederick Henry of Orange and Amalia of Solms (Zwolle and The Hague, 1997; vertaling van Vorstelijk Verzameld, 1997).
Zie voor aanvullende biografische informatie de pagina bij Huygens ING en de bijdrage op Wikipedia.
Aanvullende bronnen
Bronvermelding: Marieke E. Spliethoff, Amalia van Solms-Braunfels, in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. URL: https://bit.ly/3lmmBpi
Stadhoudersvrouwen 