Maria was een dochter van de Stuart-koning James II van Engeland, Schotland en Ierland, en zijn eerste vrouw Anne Hyde. Als gevolg van haar huwelijk in 1677 met haar neef, stadhouder Willem III van Oranje-Nassau, werd ze prinses van Oranje in 1677 en koningin van Engeland, Schotland en Ierland in 1689. Door haar steun aan Willem III’s interventie in de Engelse politiek en haar rol in Engeland na de Glorieuze Revolutie van 1688, hielp Maria de geschiedenis van zowel de Nederlandse Republiek als Engeland vorm te geven: de revolutie in Engeland bleek duurzaam en de alliantie van de Nederlandse Republiek met Engeland zou een belangrijke buffer tegen de Fransen blijken.
De combinatie van een onrustige jeugd, een vroeg huwelijk met een al te zelden toegankelijke echtgenoot die haar in een onbekende omgeving dreef, verschillende miskramen die tot kinderloosheid leidden, en conflicten met haar katholieke vader maakten haar privéleven bijzonder stressvol. Tijdens politiek turbulente tijden veranderde Maria echter van een mentaal kwetsbare jonge vrouw in een sterke en krachtige persoonlijkheid. Ze vond zowel bescherming als begeleiding binnen het protestantse geloof, en richtte zich op met creatief tijdverdrijf zoals architectuur en tuinontwerp.
Hoewel de metagegevens van veel van haar correspondentie nog moeten worden verzameld, is het merendeel van de brieven die momenteel in deze catalogus staan door Maria ontvangen in de periode tussen 1677 en 1689, toen ze in de Republiek woonde.
De brieven
Momenteel bevat de catalogus metadata van 119 brieven die worden bewaard bij de Koninklijke Verzamelingen in Den Haag. De brieven zijn geschreven in het Duits, Frans en Nederlands en dateren tussen 1677 en 1693. Elke brief in deze EMLO-catalogus bevat een link (met het label ‘manuscript image’) naar een gedigitaliseerde kopie van het gescande manuscript. Daarnaast zijn links naar de gedigitaliseerde edities van Archives ou correspondance inédite de la maison d’Orange-Nassau (ed. G. Groen van Prinsterer); Correspondentie van Willem III en van Hans Willem Bentinck (ed. N. Japikse); Briefwisseling van Anthonie Heinsius 1702-1720 (ed. A.J. Veenendaal jr.) en Lettres et Mémoires de Marie Reine d’Angleterre, Épouse de Guillaume III (ed. M. Bentinck). verstrekt. Aanvullende brieven van en naar Maria zullen in de nabije toekomst aan de catalogus worden toegevoegd. De catalogus is hier te vinden.
Partners
De metadata voor deze catalogus in EMLO zijn aangeleverd door het Huygens ING onder leiding van onderzoeker dr. Ineke Huysman. Huygens ING heeft de documenten gedigitaliseerd in samenwerking met de Koninklijke Verzamelingen in Den Haag, waar de meeste originele brieven worden bewaard (Archief Maria Stuart, A16a).
De dataset is voorbereid voor publicatie als onderdeel van een samenwerking met EMLO en het bijbehorende Women’s Early Modern Letters Online [WEMLO]. Dank aan Professor James Daybell en Dr. Kim McLean-Fiander, en aan Dr. Nadine Akkerman. Cultures of Knowledge wil EMLO Digital Fellows Karen Hollewand, Callum Seddon en Sarah Ward bedanken voor hun werk om de metadata voor te bereiden voor het uploaden.
Bibliografie (selectie)
M. Bentink, ed., Lettres et Mémoires de Marie Reine d’Angleterre, Épouse de Guillaume III (Den Haag, 1880).
M. Bowen, The third Mary Stuart. Mary of York, Orange & England (Londen, 1929).
T. Claydon, William III and the Godly Revolution (Cambridge, 1996).
R. Fruin, ‘Maria de gemalin van Prins Willem III’, Verspreide geschriften, 5 (Den Haag, 1902).
E. Gregg, Queen Anne (Londen, 1980).
E. Hamilton, William’s Mary. A biography of Mary II (Londen, 1972).
N. Japikse, Prins Willem III. De stadhouder-koning, 2 vols (Amsterdam, 1930–3).
F. J. L. Krämer, Maria II Stuart. Gemalin van Willem den Derden (Utrecht, 1890).
J. W. A. Naber, ‘Maria van Engeland 1662–1694’, in De vorstinnen van het Huis van Oranje-Nassau (Haarlem, 1898).
R. P. Maccubbin and M. Hamilton-Phillips, eds, The Age of William III and Mary II: Power, Politics and Patronage (Williamsburg, 1989).
L. Schwoerer, ed., The Revolution of 1688–1689: Changing Perspectives (Cambridge, 1992).
W. Troost, William III the Stadholder-king: A Political Biography (Farnham, 2005).
M. Waller, Ungrateful Daughters: the Stuart Princesses Who Stole Their Father’s Crown (Londen, 2002).
H. and B. van der Zee, William and Mary (Londen, 1973).
Zie voor aanvullende biografische informatie de pagina bij Huygens ING en de bijdrage op Wikipedia.
Aanvullende bronnen
Bronvermelding: Donald Haks, Maria Stuart II, in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland.URL: https://bit.ly/3hqChFL
Stadhoudersvrouwen 