In 1641, op tienjarige leeftijd, trouwde Maria Henrietta- de oudste dochter van de Stuart-koning Karel I – met Willem II van Oranje-Nassau (1626–1650). Na het overlijden van zijn vader, Frederik Hendrik, in 1647, volgde Willem op als stadhouder en kreeg Maria de titel van prinses van Oranje. Maria had een slechte relatie met haar schoonmoeder, Amalia von Solms-Braunfels, met name na het overlijden van Willem. De twee vrouwen vochten om de voogdij over de pasgeboren zoon Willem III van Maria, de toekomstige stadhouder-koning, en om het regentschap van het Prinsdom Oranje. Toen Karel Stuart in 1660 de Britse troon herwon, volgde Maria haar broer naar Londen, waar hij tot Karel II werd gekroond. Ze stierf daar kort daarna aan de pokken.
Hoewel er nog veel van Maria’s correspondentie moet worden verzameld, zijn de meeste brieven die momenteel in deze catalogus staan kopieën van haar uitgaande brieven, verzameld en geschreven in de hand van haar secretaris Nicolaas Oudart.
De brieven
Momenteel bevat deze catalogus de metadata van 353 brieven, waarvan er 273 in de Koninklijke Verzamelingen te Den Haag worden bewaard. De brieven zijn geschreven in het Duits, Frans en Nederlands en dateren van 1641 tot 1660. De uitgaande brieven van Maria staan in een brievenboek dat wordt bewaard bij de Koninklijke Verzamelingen [KV, Maria Stuart A15a, XI B3] alsmede tien autografen. Metadata voor 73 brieven die zijn bewaard in de Bodleian Library in Oxford (MS Rawl. Letters 115) zijn opgenomen, en in de nabije toekomst zal verdere correspondentie uit deze bibliotheek worden toegevoegd. Waar links zijn voorzien (gemarkeerd als manuscriptafbeelding) naar gedigitaliseerde kopieën van de gescande manuscripten, wordt het hele brievenboek geopend en kan de gebruiker naar het relevante folionummer bladeren om de betreffende brief te lokaliseren. De catalogus is hier te vinden.
Partners
De metadata voor deze catalogus in EMLO zijn aangeleverd door het Huygens ING onder leiding van onderzoeker dr. Ineke Huysman. Huygens ING heeft de documenten gedigitaliseerd in samenwerking met de Koninklijke Verzamelingen in Den Haag, waar de meeste originele brieven worden bewaard (Archief Mary Stuart, 15a). In de nabije toekomst zullen meer brieven van en aan Mary Stuart aan de catalogus worden toegevoegd.
De dataset is voorbereid voor publicatie als onderdeel van een samenwerking met EMLO en het bijbehorende Women’s Early Modern Letters Online [WEMLO]. Dank aan Professor James Daybell en Dr. Kim McLean-Fiander, en aan Dr. Nadine Akkerman. Cultures of Knowledge wil EMLO Digital Fellows Karen Hollewand, Callum Seddon en Sarah Ward bedanken voor hun werk om de metadata voor te bereiden voor het uploaden.
Bibliografie (selectie)
T. Birch, ed., A collection of the State Papers of John Thurloe (Londen, 1742).
M. E. Everett Green, Lives of the princesses of England (Londen, 1855), vol. 6, pp. 100–334.
P. Geyl, Oranje en Stuart, 1641–1672 (Zeist, 1963).
Theod. Jorissen, ‘Amalia van Solms en Maria Stuart’, in Theod. Jorissen, ed., Historische Bladen (Haarlem, 1889), vol. 1, pp. 43–79.
S. Groenveld, Verlopend getij: de Nederlandse Republiek en de Engelse burgeroorlog 1640–1646 (Dieren, 1984).
Marika Keblusek, ‘A divertissiment of little plays. Theater aan de Haagse hoven van Elizabeth van Bohemen en Mary Stuart’, in Jan de Jongste, Juliette Roding, and Boukje Thijs, eds, Vermaak van de elite in de vroegmoderne tijd (Hilversum 1999), pp. 190–202.
Thomas Manley, A short view of the lives of those illustrious princes, Henry, duke of Gloucester, and Mary (Londen, 1661).
Alison Plowden, The Stuart princesses (Stroud, 1996).
J. Visser, ed., Gloria Parendi. Dagboeken van Willem Frederik, stadhouder van Friesland, Groningen en Drenthe, 1643–1649, 1651–1654 (Den Haag, 1995).
Zie voor aanvullende biografische informatie de pagina bij Huygens ING en de bijdrage op Wikipedia.
Aanvullende bronnen
Bronvermelding: Marika Keblusek, Maria Henrietta Stuart I, in: Digitaal Vrouwenlexicon van Nederland. URL: https://bit.ly/3gvX8WP
Stadhoudersvrouwen 