Blog

Werken op het Koninklijk Huis Archief!

Afgelopen maandag liep ik voor het eerst richting het Koninklijk Huis Archief, pal naast Paleis Noordeinde in Den Haag. Ik werd bij het hek begroet door de marechaussee en mocht doorlopen naar het archief. Daar ging ik als onderdeel van mijn stage aan de slag met het helpen digitaliseren van de briefwisselingen van de stadhoudersvrouwen, en wat vond ik het leuk om even van dit moment gebruik te mogen maken! Niet alleen was het snikheet op mijn studentenkamer en bood het archief een aangename verkoeling, maar daarnaast vond ik het natuurlijk hartstikke spannend om op zo’n mooie plek te mogen werken. Eenmaal binnen stond ik versteld van alle pracht en praal: chique rode vloerbekleding, prachtig glas in lood en overal waar je kon kijken indrukwekkende schilderijen van voormalige vorsten. 

Ik kan met zekerheid zeggen dat werken op het Koninklijk Huis Archief mijn verwachtingen over een archief en werkplaats van een historicus op alle gebieden overtrof. Mijn werkplek bleek een prachtig oud gebouw vol met mooie schilderijen en andere chique decoraties, omringd een heerlijk rustige omgeving uitkijkend op de paleistuin, het mooiste plafond waar ik ooit onder heb mogen werken, en niet te vergeten natuurlijk: kilometers aan historisch bronnenmateriaal. De brieven zitten allemaal in gecategoriseerde mappen, verdeeld over archiefdozen. De brieven zijn stuk voor stuk prachtig: van het ingewikkelde handschrift tot de chique zegel op de envelop. Daarnaast is de inhoud van de brieven ook erg boeiend: briefwisselingen tussen roddelende familieleden, brieven van en naar boeren over landdisputen en allerlei aktes en politieke verslagen, het zat er allemaal tussen! Dat maakt het werk heel uitdagend maar ook spannend: je leest eigenlijk mee met iemands vertrouwelijke uitspattingen. Heerlijk voor iemand die zo nieuwsgierig is als ik!

Post uit Sint-Petersburg

In 1754 ontving Anna van Hannover deze bijzondere brief uit Sint-Petersburg. De brief is afkomstig van Tsarina Elisabeth en bevat een blijde gebeurtenis. Elisabeth schrijft aan Anna dat hun nicht, Catharina, grootvorstin van alle Russen, rond de voormiddag is bevallen van een zoontje, Paulus. Paulus zou in 1796 Tsaar van Rusland worden als Paul I. Zijn moeder zou ook een stempel op de geschiedenis achterlaten als Tsarina van Rusland, zij stond later bekend als Catharina de Grote. De brief is volledig geschreven in het Russisch, de bijgeleverde Duitse vertaling maakt het gelukkig een stuk makkelijker om de inhoud te ontraadselen.

Maria Louise van Hessen-Kassel en Johan Willem Friso

In de aanloop naar het huwelijk tussen Johan Willem Friso van Nassau-Dietz en Maria Louise van Hessen-Kassel vond er al veel briefcontact plaats tussen de aanstaanden. In deze brieven is goed terug te zien dat de vonk tussen de twee al was overgeslagen. In deze brief van 25 januari 1709, schrijft Johan Willem Friso dat hij hoopt de perfecte liefde en passie te geven aan de persoon met wie hij de rest van zijn leven zal delen. Op 26 april 1709 is het moment daar en kan hij deze wens in vervulling laten gaan.

Anna van Hannover: ‘Votre bon père, George R.’

In het archief van Anna van Hannover (1709-1751) in de Koninklijke Verzamelingen liggen zeven brieven van haar vader, George II van Groot-Brittannië (1683-1760). Deze brieven geven een bijzondere inkijk in de relatie tussen vader en dochter. 

De relatie tussen Anna en haar vader verliep van begin af aan stroef. “‘She was glad of opportunities to point out his [George II] faults and wherever these were small enough to admit it, she would magnify them and deepen the colours without caution’, zo schreef hoveling John Hervey (1696-1743) in zijn memoires over de koning. En deze gevoelens leken wederzijds: “I know I did not love my children when they were young”, zo schreef de koning aan een van zijn vertrouwelingen, “I hated to have them running into my room”. 

Hoewel deze gevoelens onderling bleven zouden beiden later toch op elkaar zijn aangewezen. Juist toen Anna’s echtgenoot, prins Willem IV (1711-1751), in oktober 1751 overleed en de prinses formeel werd benoemd tot eminent hoofd van de Republiek. 

Enkele dagen na het overlijden van de prins uitte George zijn medeleven aan zijn dochter in twee brieven die hij haar kort na elkaar schreef. “Twijfel niet aan het grote deel dat ik heb in uw leed (…) Houd altijd van mij, mijn lieve Anna, en wees altijd overtuigd dat u in mij een vader zal vinden die u innig koestert”. Hij schroomde echter niet hier toch ook een politieke noot aan toe te voegen: “U kunt verzekerd zijn”, zo schreef hij, “dat, omdat ik uw belangen zie als de mijne, ik altijd klaar sta om die te steunen”. 

-Simone Nieuwenbroek